Niemal w każdym gospodarstwie rolnym zakup paliwa stanowi spory wydatek. Dlatego zwrot akcyzy zawartej w cenie oleju napędowego jest realnym wsparciem dla tysięcy rolników w całej Polsce. Wysokość dopłat, terminy składania wniosków oraz zmieniające się przepisy budzą wiele pytań.
W 2025 roku zwrot akcyzy rolniczej nadal będzie wypłacany w dwóch turach, z zachowaniem ustalonych limitów i na podstawie faktur dokumentujących zakup paliwa. Jednak pojawiły się też pewne ułatwienia. Jak dokładnie skorzystać z tej formy pomocy, kiedy złożyć wniosek i na jakie stawki można liczyć? Wszystko wyjaśnimy w dalszej części artykułu.
Dlaczego rolnikom przysługuje zwrot akcyzy od paliwa?
Podatek akcyzowy jest nakładany na niektóre dobra w celu ograniczenia ich konsumpcji. W naturalny sposób skutkuje to wzrostem cen takich produktów. W przypadku rolnictwa zastosowanie standardowej akcyzy na olej napędowy prowadziłoby do zbyt dużego obciążenia producentów rolnych, których działalność i tak obarczona jest dużym ryzykiem.
Właśnie dlatego ustawodawca zdecydował się na mechanizm zwrotu akcyzy za paliwo wykorzystywane do celów rolniczych. Rozwiązanie to wspiera opłacalność gospodarowania i zwiększa konkurencyjność polskiego rolnictwa na tle innych krajów UE.
Kto dokładnie może ubiegać się o zwrot akcyzy i na jakiej podstawie
Do zwrotu podatku akcyzowego mają prawo rolnicy prowadzący działalność rolną na własny rachunek. Warunkiem jest posiadanie użytków rolnych oraz zakup oleju napędowego z przeznaczeniem do produkcji rolnej. Zwrot przysługuje także hodowcom zwierząt - bydła, świń, owiec, kóz i koni. Podstawą prawną jest ustawa z 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego oraz odpowiednie rozporządzenia ministra rolnictwa regulujące wzory wniosków i stawki.
Mechanizm zwrotu akcyzy nie jest traktowany jako pomoc de minimis - nie wpływa więc na limit dopuszczalnej pomocy publicznej. Jest to działanie zgodne z prawem unijnym, które wspiera opłacalność produkcji rolnej i zwiększa konkurencyjność krajowych gospodarstw.
Terminy składania wniosków i wypłaty środków
Wnioski o zwrot akcyzy można składać dwa razy do roku. Pierwszy nabór trwa od 1 do 28 lutego i dotyczy paliwa zakupionego w okresie od 1 sierpnia poprzedniego roku do końca stycznia. Drugi nabór przypada między 1 sierpnia a 1 września - obejmuje faktury wystawione od 1 lutego do 31 lipca danego roku. Wypłaty następują odpowiednio: do 30 kwietnia (za pierwszy okres) oraz do 31 października (za drugi okres). Środki trafiają bezpośrednio na konto rolnika lub są wypłacane gotówką w kasie urzędu gminy.
Kwoty i limity zwrotu w 2025 roku
Od 2025 roku obowiązuje stawka zwrotu w wysokości 1,46 zł za każdy litr oleju napędowego. Wysokość zwrotu zależy od powierzchni użytków rolnych oraz liczby zwierząt gospodarskich w gospodarstwie. W przypadku upraw podstawą obliczenia jest przelicznik 110 litrów ON na każdy hektar, co daje maksymalnie 160,60 zł/ha. Hodowcy świń mogą liczyć na dodatkowy zwrot - 5,84 zł za każdą sztukę, a posiadacze bydła, kóz, owiec czy koni - 58,40 zł za jednostkę przeliczeniową (DJP).
Kwota dopłaty nie może przekroczyć limitu wynikającego z powierzchni i liczby zwierząt. Podstawą wyliczeń jest średnia roczna liczba zwierząt za poprzedni rok kalendarzowy. Aby ją udokumentować, potrzebne jest zaświadczenie z systemu ARiMR.
Zmiany w systemie dopłat do paliwa rolniczego
Jedną z najważniejszych nowości w procedurze zwrotu akcyzy jest uproszczony dostęp do danych o zwierzętach. Dotąd konieczna była osobista wizyta w biurze powiatowym ARiMR, by pobrać zaświadczenie o liczbie DJP lub świń. Od 2025 roku rolnik może samodzielnie pobrać potrzebne dane z systemu IRZplus - elektronicznej platformy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Pozwala to zaoszczędzić czas i przyspiesza cały proces.
Faktury paliwowe dołączane do wniosku muszą być wystawione na dane gospodarstwa i obejmować wyłącznie olej napędowy używany do celów rolniczych. Mogą to być zarówno oryginały, jak i kopie, ale muszą zawierać dane identyfikujące rolnika.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można złożyć wniosek o zwrot akcyzy tylko raz do roku?
Zasadniczo rolnicy mają możliwość składania wniosków dwa razy do roku - w lutym oraz sierpniu. Przepisy dopuszczają jednak złożenie wniosku wyłącznie w jednym z tych terminów, o ile dołączone faktury obejmują wyłącznie okres przypisany do wybranego naboru i spełniają wymagania dotyczące dat wystawienia
Co się stanie, jeśli przekroczę limit?
W takim przypadku kwota zwrotu zostanie ograniczona do maksymalnego poziomu wynikającego z powierzchni i liczby zwierząt. Nadwyżka faktur nie zostanie uwzględniona.
Czy trzeba mieć zarejestrowane zwierzęta w IRZplus?
Tak - jeśli rolnik chce otrzymać dodatkowy zwrot za świnie lub DJP, dane muszą być zgodne z rejestrami ARiMR. System automatycznie generuje zaświadczenie z liczbą zwierząt za poprzedni rok.
Czy zwrot akcyzy wpływa na inne formy pomocy?
Nie, ta forma dopłaty nie jest liczona jako pomoc de minimis i nie ogranicza możliwości korzystania z innych programów wsparcia rolniczego.
Gdzie złożyć wniosek?
Wniosek należy złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego dla miejsca położenia gruntów. Nie jest wymagane składanie osobnych wniosków dla każdej działki - wystarczy jeden formularz zbiorczy.
